Πόλεμος στην Ουκρανία: Πώς η χερσόνησος της Κριμαίας βρέθηκε ξανά στην πρώτη γραμμή του πολέμου

Στον πόλεμο στην Ουκρανία, όλα ουσιαστικά ξεκίνησαν στην Κριμαία το 2014, με την προσάρτησή της από τη Ρωσία.

Όμως στη μεγαλύτερη, πιο αιματηρή και πιο καταστροφική χερσαία σύγκρουση στην ευρωπαϊκή ήπειρο μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα δεδομένα δείχνουν να αλλάζουν.

Το ένα μετά το άλλο, βίντεο από ουκρανικά drones καταγράφουν το τελευταίο διάστημα ένα διαρκές μπαράζ πληγμάτων κατά οδικών, σιδηροδρομικών και ενεργειακών υποδομών στην κατεχόμενη χερσόνησο, με τη στρατηγικής σημασίας θέση στη Μαύρη Θάλασσα και τη διαχρονικά πολυτάραχη ιστορία.

Το αποτέλεσμα είναι σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στην περιοχή και ένα κλίμα φόβου μεταξύ των Ρώσων κατοίκων, αλλά και των τουριστών, που κατακλύζουν τα καλοκαίρια την προσαρτημένη Κριμαία.

Φέτος, οι συνθήκες είναι διαφορετικές.

Καθώς οι γραμμές του πολεμικού μετώπου στα ανατολικά δείχνουν να έχουν μείνει στάσιμες, οι δύο εμπόλεμες πλευρές εντείνουν τις αεροπορικές επιχειρήσεις τους εναντίον στρατηγικών στόχων.

Πέρα από τις επιθέσεις όλο και πιο βαθιά στη ρωσική ενδοχώρα -κυρίως κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, που βυθίζουν σε κρίση την πολεμική οικονομία της Μόσχας- τα εξελιγμένα ουκρανικά drones μεταφέρουν πλέον τον πόλεμο και στην Κριμαία, γύρω από την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχτισε το αφήγημα του πολέμου.

Μεθοδικά, το Κίεβο κόβει τις γραμμές εφοδιασμού των ρωσικών δυνάμεων και απομονώνει τη χερσόνησο από τις προμήθειες εκ Ρωσίας.

«Στο εγγύς μέλλον, φαίνεται ότι η Κριμαία θα μετατραπεί σε νησί. Για τους Ρώσους, η κόλαση μόλις αρχίζει», απείλησε ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας, Μιχαΐλο Φέντοροφ.

Στόχος είναι να σταλεί το μήνυμα προς τον ρωσικό πληθυσμό ότι ο πόλεμος του Πούτιν αποτυγχάνει.

Η Ουκρανία επιδιώκει «πλήρη εξάντληση πόρων και υλικοτεχνικής υποστήριξης» στην Κριμαία, έγραψε στο Telegram ο Ρόμπερτ Μπρόβντι, Διοικητής των Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων της Ουκρανίας.

«Μια βαλίτσα χωρίς χερούλι είναι ένα βαρύ φορτίο», τόνισε, απευθυνόμενος τρόπον τινά στον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.

Ουκρανική «μέγγενη» 

Τεχνολογικά εξελιγμένα, τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) μεσαίου βεληνεκούς έχουν πλέον εμβέλεια έως και 300 χιλιομέτρων.

Ενισχύουν τις δυνατότητες των δυνάμεων του Κιέβου να επιχειρούν κοντά στην πρώτη γραμμή του ανατολικού μετώπου, στα κατεχόμενα από τη Ρωσία εδάφη της νότιας Ουκρανίας και στις γραμμές ανεφοδιασμού των ρωσικών δυνάμεων κατά μήκος της Αζοφικής Θάλασσας, που εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την προσαρτημένη Κριμαία.

Η νέα φάση της ουκρανικής επίθεσης στη χερσόνησο ξεκίνησε τον Απρίλιο, με drones να πλήττουν συστηματικά βυτιοφόρα που μεταφέρουν καύσιμα, στη διαδρομή που διέρχεται από την κατεχόμενη νότια Ουκρανία.

Στο στόχαστρο βρίσκονται τα τρία περάσματα (ισθμοί και γέφυρες) από τη νότια ουκρανική ηπειρωτική χώρα προς την Κριμαία.

Αποτελούν τη μοναδική χερσαία εναλλακτική στην οδική και σιδηροδρομική γέφυρα που συνδέει την ηπειρωτική Ρωσία με το Κερτς στην Κριμαία από τα τέλη της περασμένης δεκαετίας.

Εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια, ωστόσο, αυτή δεν χρησιμοποιείται από βαρέα οχήματα ή για τη μεταφορά εύφλεκτων φορτίων, μετά τη βομβιστική επίθεση με έκρηξη παγιδευμένου φορτηγού στο οδικό τμήμα της γέφυρας, τον Οκτώβριο του 2022, δια «χειρός» της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ρωσία είχε εναποθέσει τις τελευταίες εβδομάδες τις ελπίδες της στη σύνδεση με πορθμεία μέσω του στενού του Κερτς.

Αφενός όμως δεν υπάρχουν πολλά λειτουργικά, αφετέρου έχουν γίνει και αυτά στόχος των ουκρανικών drones.

Ακριβώς αυτό συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στο Λιμάνι του Καυκάσου, ένα μικρό ρωσικό λιμάνι στην περιοχή Κρασνοντάρ, αλλά και στο του Κερτς στην ίδια την Κριμαία.

Οι επιπτώσεις είναι πλέον ορατές, καταρχάς στον πληθυσμό της προσαρτημένης χερσονήσου.

Η κρίση εφοδιασμού έχει γίνει ενεργειακή.

Είναι τέτοιες οι ελλείψεις σε βενζίνη, που πλέον δεν διατίθεται προς πώληση σε πολίτες.

Εφαρμόζεται κυλιόμενο πρόγραμμα διακοπών ρεύματος.

Όλες οι δημόσιες εκδηλώσεις έχουν ακυρωθεί, το ίδιο πρακτικά και η τουριστική περίοδος.

Προς επίρρωση, έκλεισαν όλες οι θερινές παιδικές κατασκηνώσεις.

Σφίγγοντας τα «λουριά» στον Πούτιν;

Πέρα από την πρόκληση κλίματος ανασφάλειας στην Κριμαία -«ιερό τόπο» για το ρωσικό έθνος, κατά τον Πούτιν- το Κίεβο θέλει να πετύχει, μέσω αυτής της μεθοδικής επίθεσης, με έναν «σμπάρο», πολλά «τρυγόνια».

Η ουκρανική υπηρεσία ασφαλείας της SBU εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι επιθέσεις θα συμβάλλουν στην αποδυνάμωση του ρωσικού στρατού, και δη στο νότιο μέτωπο.

Το Κίεβο απέχει βέβαια πολύ από αυτόν τον στόχο.

Όμως οι επιθέσεις της Μόσχας έχουν περιοριστεί στα νότια.

Ταυτόχρονα, τα αλλεπάλληλα ουκρανικά πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών στη ρωσική ενδοχώρα εντείνουν τις πιέσεις στην πολεμική οικονομία της Μόσχας και στον ίδιο τον πρόεδρο Πούτιν.

Λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη εσωτερική δυσαρέσκεια και κόπωση από τον πόλεμο, για την ειρηνική διευθέτηση του οποίου οι φωνές από το εξωτερικό πληθαίνουν.

Εφόσον διατηρηθεί, η ουκρανική «μέγγενη» στην Κριμαία θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό «χαρτί» για το Κίεβο στις διαπραγματεύσεις.

Προσώρας, αυτές έχουν «παγώσει», καθώς η μεσολαβήτρια Ουάσιγκτον είναι απασχολημένη με τον δικό της (από κοινού με το Ισραήλ) αδιέξοδο πόλεμο κατά του Ιράν και τις μετ’ εμποδίων ειρηνευτικές συνομιλίες.

Παρ’ όλα αυτά η τακτική των Ουκρανών -με διαρκή τη στήριξη των Ευρωπαίων- δεν περνά πλέον απαρατήρητη από τον Ντόναλντ Τραμπ.

Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο για τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι -τον οποίο θεωρούσε μέχρι πρότινος ηττημένο-, ο Αμερικανός πρόεδρος έγκρινε ότι «τα πάει αρκετά καλά»

Είχε προηγηθεί η νέα μεταστροφή του στο ουκρανικό, κατά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής της G7, στη Γαλλία.

Τώρα, οι Ευρωπαίοι θέλουν να σταλεί «ένα ισχυρό μήνυμα υποστήριξης προς την Ουκρανία» στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7-8 Ιουλίου, κατά δήλωση του Γερμανού καγκελάριου Μερτς.

Ίσως τελικά να αποδειχθεί από τα λίγα θέματα που ενώνουν τους συμμάχους βραχυπρόθεσμα, ενόσω το ευρωατλαντικό ρήγμα όλο και διευρύνεται.