Πόλεμος στην Μέση Ανατολή: Πώς το Ιράν έχει το πάνω χέρι στα Στενά του Ορμούζ – «Νάρκες, drones, ακτογραμμή»

Η Μέση Ανατολή φλέγεται για 28η ημέρα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να κάνει λόγο για «συνομιλίες» με το Ιράν και την Τεχεράνη να διαψεύδει. Την ίδια ώρα, η Wall Street Journal αποκαλύπτει ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να στείλει 10.000 στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, όσο ο ένοικος του Λευκού Οίκου αναφέρεται σε διαπραγματεύσεις.

Το κύριο σημείο του πολέμου που ξεκίνησε από τις αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις στην Τεχεράνη, είναι τα Στενά του Ορμούζ, με τη θαλάσσια δίοδο να είναι ουσιαστικά κλειστή επί τρεις εβδομάδες. Παρά τα πλήγματα που έχει δεχθεί, το Ιράν εξακολουθεί να έχει το πάνω χέρι όπως σημειώνει το CNN, σχετικά με τον έλεγχο των Στενών.

«Οι μη συμβατικές μέθοδοι πολέμου, όπως τα φθηνά drones και οι θαλάσσιες νάρκες, και εν μέρει λόγω της γεωγραφικής θέσης δίνουν πλεονέκτημα στο Ιράν. Έτσι, καθίσταται δύσκολος ο έλεγχος από τις ΗΠΑ που αδυνατούν να ελέγξουν τα Στενά και να προστατεύσουν τη διέλευση των τάνκερ.

Η γεωγραφική θέση

Το Στενό του Ορμούζ έχει πλάτος περίπου 38χλμ. στο στενότερο σημείο του, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακών δεδομένων Vortexa. Και σχεδόν όλη η ναυτιλιακή κίνηση διέρχεται από δύο κύριες διαδρομές. «Δεν είναι τυχαίο που χαρακτηρίζεται ως στρατηγικό σημείο ελέγχου.

Υποτίθεται ότι υπάρχουν πολλά σημεία συμφόρησης σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι αυτό είναι ένα μοναδικά δύσκολο, επειδή δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις», δήλωσε ο Νικ Τσάιλντς, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS).

Μέρος της πρόκλησης για τα πλοία και για τυχόν επιχειρήσεις συνοδείας πλοίων είναι ότι ο χώρος ελιγμών είναι εξαιρετικά περιορισμένος.

«Στον ανοιχτό ωκεανό υπάρχει πάντα η επιλογή της αλλαγής πορείας· σε ένα στενό, αυτή η επιλογή είναι αδύνατη», είπε ο Κέβιν Ρόουλαντς, συντάκτης περιοδικού στο think tank Royal United Services Institute. «Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να αναζητήσει και να εντοπίσει τους στόχους του. Μπορεί απλώς να περιμένει».

«Δημιουργεί ουσιαστικά μια “ζώνη θανάτου”», πρόσθεσε, «στην οποία ο χρόνος προειδοποίησης για μια επίθεση μπορεί να είναι μόλις μερικά δευτερόλεπτα».

Παράλληλα, το CNN αναφέρει ότι το Ιράν διαθέτει σχεδόν 1.600 χλμ. ακτογραμμής, από την οποία μπορεί να εκτοξεύσει πυραύλους με στόχους πλοία. Αυτές οι πυραυλικές μονάδες είναι κινητές, γεγονός που τις καθιστά πιο δύσκολο να εξουδετερωθούν, ενώ η εκτεταμένη ακτογραμμή του Κόλπου σημαίνει ότι το Ιράν μπορεί να επιτεθεί πολύ πέρα από τα όρια των Στενών.

«Στη βόρεια, ιρανική πλευρά, το έδαφος δεν είναι επίπεδο. Υπάρχουν λόφοι, βουνά, κοιλάδες, οικιστικές περιοχές και παράκτια νησιά. Όλα αυτά δυσχεραίνουν τον εντοπισμό μιας επικείμενης απειλής και διευκολύνουν το Ιράν να κρύψει τα κινητά οπλικά συστήματα», δήλωσε ο Ρόουλαντς, πρώην επικεφαλής του Κέντρου Στρατηγικών Μελετών του Βασιλικού Ναυτικού του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πώς απειλούνται τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ

Αναλυτές υποστηρίζουν στο CNN ότι η ικανότητα του Ιράν να προκαλέσει ζημίες σε εμπορικά πλοία μέσω του φάσματος των επιθετικών δυνατοτήτων του έχει μειωθεί από την έναρξη του πολέμου.

«Ωστόσο, είναι σχεδόν αδύνατο να αποφευχθεί εντελώς, και μπορούμε να αναμένουμε ότι τα πλοία θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν απειλές για κάποιο χρονικό διάστημα από ορισμένα ή όλα αυτά τα συστήματα», δήλωσε ο Ρόουλαντς.

Υποστήριξε πως ποιαδήποτε επιχείρηση συνοδείας πλοίων θα πρέπει πιθανότατα να υπερβαίνει κατά πολύ το παραδοσιακό μοντέλο, όπου πολεμικά πλοία πλέουν μπροστά με τα τάνκερ να ακολουθούν.

«Είναι πιο πιθανό μια ναυτική αποστολή να ακολουθήσει μια πολυεπίπεδη αμυντική προσέγγιση, με επιτήρηση από δορυφόρους, αεροσκάφη περιπολίας και drones. Τα πλοία ενδέχεται να ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη διαδρομή που έχει καθαριστεί από νάρκες», ανέφερε.

Οι ΗΠΑ κατάφεραν να αποδυναμώσουν πολλές από τις συμβατικές ναυτικές δυνατότητες του Ιράν, δήλωσε ο Τσάιλντς. Ωστόσο, η μεγαλύτερη απειλή εξακολουθεί να προέρχεται από το μη συμβατικό οπλοστάσιο του Ιράν, όπως τα drones, τα μικρά σκάφη ταχείας επίθεσης, ακόμη και τα drones που είναι γεμάτα με εκρηκτικά.

«Αν οι Ιρανοί αποφασίσουν να τοποθετήσουν νάρκες, μπορούν να τις ρίξουν από την πρύμνη ενός φαινομενικά αθώου ιστιοφόρου», δήλωσε ο Τσάιλντς στο CNN. «Αν και οι ΗΠΑ έχουν πιθανώς εντοπίσει τα μεγαλύτερα υποβρύχια του Ιράν, ενδέχεται να υπάρχουν ακόμα μικρότερα σκάφη που πρέπει να ληφθούν υπόψη».

Η τρέχουσα κατάσταση στα Στενά

Το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 19 πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ, στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν.

Αναλυτές σημειώνουν ότι η Τεχεράνη δεν χρειάζεται καν να καταστρέψει ολοσχερώς πλοία για να προκαλέσει μπλακ άουτ στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Όσο η απειλή παραμένει σε υψηλά επίπεδα, είναι απίθανο οι ναυτιλιακές εταιρείες να αναλάβουν το ρίσκο. Ωστόσο, ορισμένα πλοία ναυτιλιακών με δεσμούς με το Ιράν, την Κίνα, την Ινδία και το Πακιστάν κατάφεραν να περάσουν τα Στενά.

Το Ιράν έχει δηλώσει ότι «μη εχθρικά πλοία» μπορούν να διέρχονται από το στενό, εφόσον συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές.

Η έκθεση της Lloyd’s List Intelligence αναφέρει ότι τουλάχιστον 16 πλοία κατάφεραν να περάσουν, μεταξύ των οποίων ένα που πιστεύεται ότι κατέβαλε τέλη ύψους 2 εκατ. δολαριών, καθώς και αρκετά δεξαμενόπλοια «ζόμπι» που χρησιμοποίησαν ψευδείς ταυτότητες αποσυναρμολογημένων πλοίων.

«Ακόμη και αν τελικά αρχίσει ξανά η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων, θα χρειαστεί χρόνος για να εκκαθαριστεί η συσσώρευση: Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, σχεδόν 2.000 πλοία έχουν παγιδευτεί στον Περσικό Κόλπο», καταλήγει το CNN.