Στα Παρασκήνια: Σε αναμμένα κάρβουνα όλη την εβδομάδα Μητσοτάκης και Μαξίμου μετά τη συνέντευξη του Αντώνη Σαμαρά* Ο Τσίπρας, η «Ιθάκη» και το σημείο καμπής της 3ης Δεκεμβρίου* Στο Μαξίμου καθ’ όλη τη διάρκεια της συνέντευξης Σαμαρά επικρατούσε απόλυτη ησυχία

 

Αποκαλύπτουμε όλα τα πολιτικά παρασκήνια! Από τους διαδρόμους της Βουλής και τα υπουργικά γραφεία, μέχρι τις μυστικές συναντήσεις σε πρεσβείες και τα παζάρια στα κομματικά επιτελεία. Μάθε πρώτος για τις αθέατες διαπραγματεύσεις, τις κρυφές συμμαχίες και τις εσωτερικές πληροφορίες που διαμορφώνουν το πολιτικό σκηνικό, για να είσαι πάντα ένα βήμα μπροστά από τις εξελίξεις!

Καλή σας ημέρα φίλες και φίλοι αγαπητοί αναγνώστες και ένα καλό και όμορφο Σαββατοκύριακο σε όλες και όλους!

Σήμερα αγαπητοί αναγνώστες θα ήθελα να σταθώ στο γεγονός ότι ο Αλέξης Τσίπρας, μέσω του εκδοτικού οίκου του βιβλίου του, έστειλε εξώδικο στον Κώστα Βαξεβάνη, εκδότη της εφημερίδας Documento, επειδή το Documento προδημοσίευσε ορισμένα κομμάτια από την Ιθάκη πριν από την επίσημη κυκλοφορία της. Και θα πείτε, «εντάξει, και;»

Ο Βαξεβάνης δεν είναι ένας τυχαίος δημοσιογράφος στο τοπίο των ΜΜΕ. Ήταν από τους πιο φανατικούς υποστηρικτές του Τσίπρα καθ’ όλη τη διάρκεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, τον υπερασπίστηκε ανοιχτά όταν άλλοι έψαχναν ήδη σωσίβιο, και συνέχισε να τον στηρίζει ακόμη κι όταν ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στην αντιπολίτευση την περίοδο 2019–2023. Ήταν ο άνθρωπος που μπήκε στη φωτιά για τον Τσίπρα, που συγκρούστηκε με το σύστημα, που υπερασπίστηκε τις επιλογές του πρώην Πρωθυπουργού ακόμη και σε στιγμές που ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ κλυδωνιζόταν εκ των έσω.

Και τώρα; Το «ευχαριστώ» είναι ένα εξώδικο. Όχι μια απλή ενόχληση, όχι ένα τηλεφώνημα, αλλά επίσημη νομική ενέργεια – λες και ο Βαξεβάνης προσπάθησε να υπονομεύσει το βιβλίο, λες και δήθεν έβλαψε το πολιτικό σχέδιο Τσίπρα. Η εικόνα που δημιουργείται προς τα έξω είναι πως ο πρώην Πρωθυπουργός προσπαθεί να «μαζέψει» την πληροφορία, να ελέγξει απόλυτα το τι βγαίνει προς τα έξω, να επιβάλει ένα αφήγημα χωρίς ανεπιθύμητες διαρροές.

Και αυτό, αγαπητοί αναγνώστες, θυμίζει άλλες εποχές. Θυμίζει πολιτικούς που ήθελαν να έχουν απόλυτο έλεγχο στο τι γράφεται και από ποιον. Θυμίζει μια νοοτροπία που συγκρούεται με την έννοια της ελευθεροτυπίας, η οποία δεν λειτουργεί «κατά παραγγελία» ούτε στα μέτρα κανενός. Όταν ένας πολιτικός που ετοιμάζεται να επανεμφανιστεί δυναμικά στο προσκήνιο στέλνει εξώδικο σε δημοσιογράφο που τον στήριξε επί χρόνια, στέλνει και ένα μήνυμα: «Εγώ αποφασίζω τι θα ακουστεί, πότε και πώς».

Μην ξεχνάμε πως ο Τσίπρας αυτή τη στιγμή χτίζει βήμα-βήμα το νέο του αφήγημα. Το βιβλίο Ιθάκη δεν είναι απλώς ένα κείμενο αυτοαναστοχασμού – είναι ο πρόλογος για την επόμενη πολιτική του κίνηση. Άρα η απόλυτη διαχείριση του περιεχομένου του βιβλίου είναι κρίσιμη για τη στρατηγική του. Κι όμως, η επιλογή του εξωδίκου δείχνει μια σκληρή προσέγγιση που μοιάζει περισσότερο με επικοινωνιακή αστυνομία παρά με έναν πολιτικό που επιστρέφει για να μιλήσει «με την κοινωνία», όπως ο ίδιος λέει.

Το χειρότερο, όμως, δεν είναι η νομική κίνηση. Το χειρότερο είναι το μήνυμα που στέλνει στον κόσμο: ότι κάποιος που ευαγγελίζεται την «ανασφάλεια της κοινωνικής δράσης», τη διαφάνεια και την επικοινωνία, επιλέγει να φιμώσει –ή έστω να εκφοβίσει– έναν από τους πιο πιστούς του δημοσιογράφους επειδή τόλμησε να γράψει κάτι πριν την ώρα που αποφάσισε ο ίδιος.

Και εδώ είναι το πραγματικό πολιτικό ζήτημα: όταν κάποιος δεν αντέχει ούτε την προδημοσίευση ενός βιβλίου του, πώς θα αντέξει τον ανοιχτό και αδέσμευτο δημόσιο διάλογο; Πώς θα πείσει ότι επιστρέφει για να «αφουγκραστεί την κοινωνία», όταν δεν μπορεί να διαχειριστεί ούτε έναν σύμμαχο που θέλησε να γράψει κάτι νωρίτερα;

Και για να πάω λίγο παρακάτω — επειδή οι συγκρίσεις βοηθούν να καταλάβουμε το επίπεδο του πολιτικού μεγέθους: πέρυσι τέτοιον καιρό, όταν ετοιμαζόταν να εκδώσει το βιβλίο του Δεύτερη Ευκαιρία ο Στέφανος Κασσελάκης, όλα τα συστημικά μέσα ενημέρωσης —αυτά που τον λοιδορούν καθημερινά, αυτά που κάνουν τα πάντα για να τον χτυπήσουν— προδημοσίευσαν κομμάτια από το βιβλίο του. Και ο Κασσελάκης δεν έκανε τίποτα. Ούτε εξώδικα, ούτε απειλές, ούτε τελεσίγραφα. Δεν ένιωσε την ανάγκη να φιμώσει κανέναν, ούτε να προστατεύσει μανιωδώς το περιεχόμενο ενός βιβλίου.

Εκεί, καθαρά, φαίνεται η διαφορά νοοτροπίας. Από τη μία έχουμε έναν πρώην Πρωθυπουργό που λειτουργεί με λογική ελέγχου της πληροφορίας, που ενοχλείται ακόμα και όταν κάποιοι «της δικής του πλευράς» δημοσιεύουν αποσπάσματα που δεν έχουν πάρει έγκριση. Από την άλλη, έχουμε έναν πολιτικό που, παρότι γίνεται στόχος συνεχώς, δεν προσπαθεί να φιμώσει κανέναν και δεν μπαίνει στη λογική να εμποδίσει τη δημοσιοποίηση ενός κειμένου που ο ίδιος επέλεξε να θέσει στη δημόσια σφαίρα.

Το εξώδικο Τσίπρα δεν είναι απλώς μια νομική κίνηση για το τυπικό της υπόθεσης. Είναι μια πολιτική πράξη που αποκαλύπτει νοοτροπία εξουσίας: έλεγχο, άγχος για το αφήγημα, αγωνία να παρουσιαστεί η «Ιθάκη» σαν κάτι αψεγάδιαστο, χωρίς ανεξέλεγκτες αναγνώσεις ή ερμηνείες. Και αν αυτό σημαίνει να στραφεί απέναντι σε ανθρώπους που τον στήριξαν, τότε —όπως φάνηκε— δεν έχει κανέναν ενδοιασμό.

Αντίθετα, ο Στέφανος Κασσελάκης έδειξε πέρυσι ότι δεν φοβάται την προδημοσίευση. Και αυτό λέει πολλά όχι για το ποιος είναι «καλύτερος» πολιτικός, αλλά για το ποιος αντιλαμβάνεται την πολιτική ως ανοιχτό διάλογο και όχι ως περιφρουρημένο project όπου όλα πρέπει να περνούν από έγκριση.

Η κίνηση αυτή, δυστυχώς, γράφει πολλά περισσότερα από όσα νομίζει ο ίδιος ο Τσίπρας. Και κυρίως δείχνει πως, πριν καν δημιουργηθεί το νέο κόμμα του, έχει ήδη αρχίσει να συγκρούεται με τους ανθρώπους που τον στήριξαν όταν η πολιτική του καριέρα έμοιαζε τελειωμένη.

Το συμπέρασμα φυσικά δικό σας. Εγώ απλώς στέκομαι στο γεγονός: ο ένας στέλνει εξώδικα εκεί που δεν χρειάζονται. Ο άλλος ούτε καν μπήκε στον κόπο. Και μόνο αυτό αρκεί για να δείτε ποιο είναι το πραγματικό μέγεθος του καθενός.

Σε αναμμένα κάρβουνα όλη την εβδομάδα Μητσοτάκης και Μαξίμου μετά τη συνέντευξη του Αντώνη Σαμαρά

Μου λένε ότι στο Μέγαρο Μαξίμου η εβδομάδα που πέρασε κύλησε με άγχος, νεύρα και συνεχείς συσκέψεις πίσω από κλειστές πόρτες. Αιτία; Η πολυσυζητημένη συνέντευξη του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος, μετά από πολύμηνη σιωπή, αποφάσισε να μιλήσει — και μάλιστα να μιλήσει καθαρά. Όπως με ενημερώνουν άνθρωποι που ξέρουν καλά τα ενδότερα της Νέας Δημοκρατίας, η φράση του πρώην Πρωθυπουργού ότι «σκέφτεται τη δημιουργία κόμματος» δεν ήταν απλώς μια πρόταση που ειπώθηκε χαλαρά μέσα στη συζήτηση· ήταν μια κανονική πολιτική βόμβα, η οποία επιβεβαίωσε όσα σας γράφω εδώ και έναν ολόκληρο χρόνο για τα σχέδιά του.

Στο περιβάλλον Μητσοτάκη η ανησυχία ήταν εμφανής. Μου μεταφέρουν πως ο Πρωθυπουργός και οι στενοί του συνεργάτες πέρασαν περισσότερη ώρα αναλύοντας τη συνέντευξη παρά ασχολούμενοι με τα τρέχοντα κυβερνητικά ζητήματα. Το μήνυμα Σαμαρά ήταν καθαρό: «Δεν τελείωσα». Και αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να προκαλέσει αναταράξεις στη δεξιά πτέρυγα, όπου πολλοί βλέπουν τον Μεσσήνιο πολιτικό ως τον μοναδικό που μπορεί να εκφράσει τον χώρο της λεγόμενης «καραμανλικής – πατριωτικής δεξιάς» που νιώθει πλέον ξένη μέσα στη ΝΔ Μητσοτάκη.

Πέρα όμως από το ζήτημα του κόμματος, αυτό που ενόχλησε ακόμα περισσότερο στο Μαξίμου ήταν η προσωπική πικρία που άφησε να φανεί ο Αντώνης Σαμαράς. Δεν είναι μικρό πράγμα να ακούς έναν πρώην Πρωθυπουργό να υπενθυμίζει δημόσια ότι το 2016 «έτρεξε για τον Κυριάκο» στις εσωκομματικές εκλογές της ΝΔ, ότι τον στήριξε ανοιχτά και τον βοήθησε να γίνει αρχηγός, και να προσθέτει πως τελικά ανταμείφθηκε με… διαγραφή. Και για να γίνει ακόμη πιο αιχμηρός, δεν παρέλειψε να υπενθυμίσει πως το ίδιο ακριβώς είχε κάνει το 1993 και ο πατέρας του Κυριάκου, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Αυτή η ιστορική αναφορά μόνο τυχαία δεν ήταν. Στόχος ήταν να δείξει πως η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών έχει διαρραγεί οριστικά. Και αυτό στο Μαξίμου το γνωρίζουν πολύ καλά, γι’ αυτό και κάθισαν «σε αναμμένα κάρβουνα» όλη την εβδομάδα περιμένοντας μήπως υπάρξει συνέχεια ή νέες δηλώσεις από τον πρώην Πρωθυπουργό.

Το συμπέρασμα; Ο Σαμαράς έχει ανοίξει το παιχνίδι για τα καλά και δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής. Ο Μητσοτάκης βλέπει τώρα μπροστά του ένα νέο κέντρο αμφισβήτησης που δεν προέρχεται ούτε από το ΠΑΣΟΚ ούτε από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά από τα ίδια του τα «σπίτια». Και αυτό, σε προεκλογική περίοδο ή όχι, είναι το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε να αντιμετωπίσει ένας Πρωθυπουργός.

Στο Μαξίμου καθ’ όλη τη διάρκεια της συνέντευξης Σαμαρά επικρατούσε απόλυτη ησυχία

Μαθαίνω επίσης ότι την ώρα της συνέντευξης του Αντώνη Σαμαρά, το Μέγαρο Μαξίμου είχε μια ατμόσφαιρα που δεν την έχει ζήσει ούτε σε στιγμές εθνικών κρίσεων. Η απόλυτη σιωπή που επικρατούσε στους διαδρόμους και στο κεντρικό γραφείο δεν ήταν απλώς «βαριά»· ήταν ηλεκτρισμένη. Όσοι βρίσκονταν εκεί μεταφέρουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μαζί με τους πιο έμπιστους συνεργάτες του, παρακολουθούσαν τη συνέντευξη χωρίς να μιλάει κανείς. Ούτε σχολιασμός, ούτε ψίθυρος, ούτε βλέμμα που να ξεφεύγει από την οθόνη.

Το πιο χαρακτηριστικό, μου λένε, ήταν ο Πίνατ, ο πρωθυπουργικός σκύλος. Ένα ζώο που έχει καταφέρει πολλές φορές να φέρει αναστάτωση στο Μαξίμου — από το να διακόψει συσκέψεις μέχρι να ξεσηκώσει το κτήριο με τα γαβγίσματά του. Εκείνη την ώρα όμως, ο Πίνατ καθόταν ακίνητος στο μαξιλαράκι του, σαν να καταλάβαινε ότι «κάτι μεγάλο παίζεται». Δεν έβγαλε άχνα, λες και είχε συντονιστεί κι αυτός με την ατμόσφαιρα αγωνίας που επικρατούσε στο γραφείο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα πάντα με τις πηγές, ήταν εμφανώς ταραγμένος. Δεν μπορούσε να μείνει καθιστός για πάνω από λίγα λεπτά. Σηκωνόταν, έκανε λίγα βήματα στο δωμάτιο, σταματούσε, ξανακαθόταν, ξανασηκωνόταν. Κλασική συμπεριφορά ανθρώπου που αισθάνεται ότι βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη στιγμή — και ίσως σε μια ιστορική απειλή. Γιατί στο πίσω μέρος του μυαλού του, το φάντασμα του 1993 δεν έχει ποτέ πραγματικά φύγει. Τότε που ο Αντώνης Σαμαράς έριξε τον πατέρα του από την εξουσία.

Και τώρα, με τον πρώην Πρωθυπουργό να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος και να μιλάει δημόσια για τη διαγραφή του από τον Μητσοτάκη, η ανησυχία στο Μαξίμου έχει φτάσει σε άλλο επίπεδο. «Θα ξανασυμβεί;» Αυτό είναι το ερώτημα που αιωρείται. Γι’ αυτό και εκείνο το βράδυ το περιβάλλον στο γραφείο θύμιζε περισσότερο δωμάτιο επιχειρήσεων παρά πολιτικό κέντρο. Όλοι περίμεναν αν ο Σαμαράς θα “ρίξει τη βόμβα”.

Μερικοί συνεργάτες, μάλιστα, προσπαθούσαν να διαβάσουν πίσω από τις λέξεις. Κάθε παύση, κάθε μορφασμός, κάθε υπονοούμενο στη φωνή του Μεσσήνιου πολιτικού αναλύονταν σαν να ήταν κρυπτογραφημένα μηνύματα. Και όσο περνούσαν τα λεπτά, η ένταση ανέβαινε.

Αυτό που έκανε τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα ήταν πως, για πρώτη φορά μετά από καιρό, ο Μητσοτάκης είχε απέναντί του όχι έναν ΣΥΡΙΖΑ σε διάλυση, όχι ένα ΠΑΣΟΚ σε εσωστρέφεια, αλλά έναν άνθρωπο της ίδιας της παράταξης. Έναν πρώην Πρωθυπουργό που ξέρει το σύστημα εκ των έσω, που έχει βαθιές ρίζες στη βάση της ΝΔ και που κουβαλάει ακόμη πολιτικό βάρος — είτε το παραδέχονται στο Μαξίμου είτε όχι.

Έτσι εξηγείται και η απόλυτη σιωπή. Ήταν μια σιωπή φόβου, αναμονής και συνειδητοποίησης ότι η υπόθεση «Σαμαράς» δεν είναι πια ένα πολιτικό κουτσομπολιό, αλλά μια πραγματική απειλή που μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες της δεξιάς παράταξης.

Κι όπως μου λένε όσοι ξέρουν πραγματικά το παρασκήνιο, όταν ο Σαμαράς μιλάει… το Μαξίμου ακούει. Και αυτή τη φορά, άκουσε πολύ προσεκτικά.
Ο Τσίπρας, η «Ιθάκη» και το σημείο καμπής της 3ης Δεκεμβρίου

Για να γνωρίζετε, με το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα να πλησιάζει πλέον στην τελική ευθεία για την έκδοσή του, ξεκινάει ταυτόχρονα και η αντίστροφη μέτρηση για την ανακοίνωση του νέου του πολιτικού φορέα. Όπως μου λένε άνθρωποι πολύ κοντά στον πρώην Πρωθυπουργό, η 3η Δεκεμβρίου —η ημέρα που θα παρουσιάσει το βιβλίο του με τίτλο «Ιθάκη» στο θέατρο Pallas— δεν είναι απλώς μια τυπική εκδήλωση· είναι το σημείο καμπής από όπου θα αρχίσει να ξεδιπλώνεται το πραγματικό πολιτικό σχέδιο Τσίπρα.

Το περιβάλλον του πρώην Πρωθυπουργού αντιμετωπίζει την παρουσίαση όχι σαν μια απλή βιβλιοπαρουσίαση, αλλά σαν μια πολιτική «τελετή έναρξης». Μου μεταφέρουν ότι το σκηνικό θα είναι προσεκτικά στημένο, με έντονο πολιτικό συμβολισμό, και η ομιλία του θα θυμίζει πολύ περισσότερο προεκλογική διακήρυξη παρά σχόλιο συγγραφέα για το έργο του. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν προσκληθεί στελέχη όλων των αποχρώσεων της ευρύτερης Κεντροαριστεράς, πρόσωπα από την αυτοδιοίκηση, πανεπιστημιακοί, άνθρωποι από τα κινήματα και βέβαια… παλιοί συνοδοιπόροι του.

Μετά την παρουσίαση, όπως σας έχω μεταφέρει ξανά, ο Αλέξης Τσίπρας σχεδιάζει να «οργώσει» την Ελλάδα μέσω του Ινστιτούτου του. Δεν πρόκειται για απλές ομιλίες, αλλά για μια οργανωμένη πολιτική περιοδεία που θα λειτουργήσει ως θερμόμετρο για τη δυναμική του νέου εγχειρήματος. Θα επιδιώξει να δει από κοντά τις τοπικές κοινωνίες, να ξαναστήσει γέφυρες σε περιοχές όπου ο ΣΥΡΙΖΑ είχε χάσει έδαφος, να χτίσει δίκτυα και να αναδείξει το νέο αφήγημα που ετοιμάζει: ένα «προοδευτικό ρεύμα εξουσίας» πέρα από τα στενά όρια του παλιού κόμματος.

Επισήμως, η ανακοίνωση του νέου φορέα έχει τοποθετηθεί για το 2026, όμως άνθρωπος που γνωρίζει καλά τον τρόπο σκέψης του Τσίπρα μου μετέφερε ότι οι εξελίξεις θα έρθουν πολύ πιο γρήγορα. Κάποιοι δεν αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο η ανακοίνωση να γίνει λίγες μόλις ημέρες μετά την παρουσίαση του βιβλίου· άλλοι μάλιστα λένε πως «αν προσέξεις προσεκτικά την Ιθάκη, ίσως τον βρεις να μιλάει ήδη για το νέο κόμμα μέσα από τις σελίδες της».

Υπάρχει, μάλιστα, ένα σενάριο που κυκλοφορεί έντονα ανάμεσα σε παλιούς του συνεργάτες: ότι ο Τσίπρας θα χρησιμοποιήσει το βιβλίο σαν εργαλείο «επανατοποθέτησης» του εαυτού του στη δημόσια σφαίρα, δημιουργώντας μια αφήγηση που θα παρουσιάζει τη νέα του πορεία ως φυσική εξέλιξη της πολιτικής του διαδρομής. Με άλλα λόγια, η «Ιθάκη» δεν θα είναι απλώς μια αναδρομή, αλλά ένας συμβολικός οδηγός προς το νέο ξεκίνημα.

Και δεν είναι λίγοι αυτοί που βλέπουν την ημερομηνία της 3ης Δεκεμβρίου ως το πραγματικό σημείο εκκίνησης της νέας εποχής Τσίπρα. Όλα δείχνουν ότι το πολιτικό τοπίο της Κεντροαριστεράς θα αλλάξει ραγδαία τους επόμενους μήνες, και όσοι βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά παρακολουθούν με μεγάλη προσοχή.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο πρώην Πρωθυπουργός επιστρέφει. Και αυτή τη φορά, η επιστροφή του δεν θα έχει τον χαρακτήρα της προσωπικής δικαίωσης, αλλά της πολιτικής πρόκλησης απέναντι σε όσους πίστεψαν ότι είχε τελειώσει το 2023. Έρχεται με σχέδιο, με αφήγημα και —κυρίως— με πρόθεση να ξαναγίνει καταλύτης εξελίξεων.

Η 3η Δεκεμβρίου, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια παρουσίαση βιβλίου. Είναι η στιγμή που η «Ιθάκη» γίνεται αφετηρία. Και από εκεί ξεκινά ένας νέος πολιτικός κύκλος που θα αναδιαμορφώσει το παιχνίδι.