Γαλλία: Στον «αέρα» η κυβέρνηση Μπαϊρού – Ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο ΔΝΤ

Στις 8 Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Φρανσουά Μπαϊρού, θα θέσει την κυβέρνησή του σε ψήφο εμπιστοσύνης στην Εθνοσυνέλευση, με τη χώρα να εισέρχεται σε μία νέα φάση πολιτικής αβεβαιότητας.

Η κίνηση αυτή χαρακτηρίζεται ως υψηλού ρίσκου και μπορεί να σημάνει ακόμη και το τέλος της –ούτως ή άλλως σύντομης– πρωθυπουργικής του θητείας.

Σύμφωνα με το BBC, ο Μπαϊρού αποφάσισε να προκαλέσει μία πρώιμη κοινοβουλευτική αναμέτρηση προκειμένου να αποφύγει μια παρατεταμένη φθορά, παρόμοια με εκείνη που οδήγησε στην πτώση του προκατόχου του, Μισέλ Μπαρνιέ. 

Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με «υπαρξιακή απειλή» εξαιτίας του διογκούμενου χρέους και ζητά καθαρές απαντήσεις από το Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, η αριθμητική δεν είναι με το μέρος του. Οι τέσσερις φιλοκυβερνητικές ομάδες αριθμούν μόλις 210 έδρες, τη στιγμή που η αντιπολίτευση –από την Αριστερά μέχρι την Ακροδεξιά– ελέγχει συνολικά 353. Χωρίς τη στήριξη είτε των Σοσιαλιστών είτε του RN της Μαρίν Λεπέν, η κυβέρνηση είναι ουσιαστικά μετέωρη.

Ο Μπαϊρού στρέφεται στους Σοσιαλιστές

Ο Μπαϊρού φαίνεται αποφασισμένος να επικεντρώσει τις προσπάθειές του ώστε να μεταπείσει τους Σοσιαλιστές, των οποίων οι έδρες αρκούν για να τον κρατήσουν στην εξουσία.

Σε ομιλία του σε θερινό πανεπιστήμιο είπε ότι οι βουλευτές έχουν στη διάθεσή τους «13 ημέρες για να πουν αν θα ταχθούν με το χάος ή την υπευθυνότητα».

Ο Γάλλος πρωθυπουργός επανέλαβε ότι τα υψηλότερα εισοδήματα θα κληθούν να καταβάλουν μια «συγκεκριμένη προσπάθεια» στον προϋπολογισμό του 2026 και πρότεινε να ανατεθεί στα συνδικάτα η διαχείριση της ασφάλισης γήρατος εφόσον η Εθνοσυνέλευση του επιτρέψει να συνεχίσει το έργο του.
Οικονομικός κίνδυνος και προειδοποίηση για το ΔΝΤ

Την ίδια στιγμή, οι οικονομικές εξελίξεις προσθέτουν δραματικό τόνο στην πολιτική κρίση. Ο υπουργός Οικονομικών Ερίκ Λομπάρντ, σε δηλώσεις στην Telegraph, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αν συνεχιστεί η πολιτική παράλυση και καθυστερήσει η μείωση του δημόσιου χρέους.

«Είναι ένας κίνδυνος που βρίσκεται μπροστά μας», παραδέχτηκε ο Λομπάρντ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις αγορές.

Αναταράξεις στις αγορές και απεργιακές κινητοποιήσεις

Σύμφωνα με το Reuters, η οικονομική αβεβαιότητα οδήγησε σε σημαντικές απώλειες στα χρηματιστήρια. Οι μετοχές των τραπεζικών κολοσσών BNP Paribas και Société Générale υποχώρησαν απότομα την Τρίτη, ενώ οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινήθηκαν έντονα ανοδικά.

Παράλληλα, εντείνονται οι κοινωνικές αντιδράσεις. Το κίνημα Bloquons Tout έχει ήδη ανακοινώσει πανεθνική κινητοποίηση για τις 10 Σεπτεμβρίου, ενώ τα μεγάλα εργατικά συνδικάτα σχεδιάζουν απεργιακές δράσεις ενάντια στην επικείμενη “πολιτική λιτότητας”.

Η Γαλλία ετοιμάζεται να ζήσει ημέρες «κίτρινων γιλέκων», μια κλιμακούμενη συνέχεια των μεγάλων διαδηλώσεων του 2018. Πολλά εργατικά συνδικάτα της ιστορικής συνομοσπονδίας CGT έχουν ανακοινώσει ότι θα δώσουν το «παρών» στη γενική απεργία της 10ης Σεπτεμβρίου, συμβολική ημερομηνία επιστροφής στα σχολεία. 

Η αριστερή Ανυπότακτη Γαλλία υπό τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν καλεί σε μαζική συμμετοχή στο κίνημα «Να μπλοκάρουμε τα πάντα!», και το ίδιο κάνουν και πάρα πολλοί ακροδεξιοί λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ποιες είναι οι επιλογές του Μακρόν;

Σε εξαιρετικά δυσχερή θέση βρίσκεται και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Αν ο Μπαϊρού χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης, το Σύνταγμα του επιβάλλει είτε τον διορισμό νέου πρωθυπουργού είτε τη διάλυση της Βουλής και τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών – κανένα από τα δύο σενάρια, ωστόσο, δεν εγγυάται σταθερότητα.

Οι τελευταίοι 18 μήνες της θητείας Μακρόν κινδυνεύουν να χαθούν μέσα σε πολιτικά αδιέξοδα, κοινωνική ένταση και θεσμική αδράνεια.

Ο Μακρόν θα μπορούσε να αποφασίσει να του αναθέσει και πάλι τον σχηματισμό κυβέρνησης, ακόμη και αν ηττηθεί στις 8 Σεπτεμβρίου στην Εθνοσυνέλευση. Όμως το πρόβλημα θα παρέμενε ακέραιο, εκτός και αν τροποποιήσει τον προϋπολογισμό του 2026, ο οποίος έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από την αντιπολίτευση και την κοινή γνώμη. 

Μια άλλη λύση για τον Μακρόν θα ήταν να αναθέσει την πρωθυπουργία σε κάποιο άλλο πρόσωπο εμπιστοσύνης του ιδίου και του Ματινιόν, όπως στον υπουργό Άμυνας Σεμπαστιάν Λεκορνί. «Όμως η κατάσταση θα παρέμενε η ίδια, εφόσον αυτός ο πρωθυπουργός δεν παρουσίαζε ένα ριζικά διαφορετικό προϋπολογισμό», εκτίμησε ο Μαρτινί. 

Απομένει η επιλογή ενός πρωθυπουργού προερχόμενου από την αριστερά. «Όμως πιθανότατα είναι πολύ αργά» αφού οι θέσεις των κομμάτων γίνονται πιο άκαμπτες όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του 2027, είπε ο Ματιέ Γκαλάρ, διευθυντής έρευνας στο ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Ipsos. Υπάρχει επίσης η λύση της κυβέρνησης τεχνοκρατών, που θα φέρει λίγη περισσότερη σταθερότητα, ενόψει και των μέτρων απομείωσης του χρέους που θα πρέπει να επιβάλει.

Ορισμένοι ζητούν τη διάλυση, ξανά, της Εθνοσυνέλευσης ώστε ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του και να ξεκαθαριστούν, για άλλη μια φορά, οι ισορροπίες δυνάμεων. 

Μετά το πείραμα του 2024 όμως, με την εσπευσμένη και ακατανόητη για τους Γάλλους διάλυση του κοινοβουλίου, ο Μακρόν εμφανίζεται πιο διστακτικός από ποτέ. Πολύ απλά «δεν το θέλει», είπε ένα στέλεχος προσκείμενο στο προεδρικό στρατόπεδο. Ίσως να μην υπάρχει άλλη επιλογή. 

«Εάν μια νέα κυβέρνηση καταψηφιστεί πριν από την έγκριση του προϋπολογισμού, η αστάθεια θα δημιουργούσε τις συνθήκες για τη διάλυση» της Εθνοσυνέλευσης, εκτίμησε ένα μέλος της κυβέρνησης.

Eπιπτώσεις στην ευρωπαϊκή σταθερότητα

Η κρίση στη Γαλλία δεν αφορά μόνο το εσωτερικό της χώρας. Αν επιβεβαιωθεί η προειδοποίηση για προσφυγή στο ΔΝΤ, θα πρόκειται για μια εξέλιξη-σοκ σε μία από τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρωζώνης, με ευρύτερες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή σταθερότητα.

Προς το παρόν, όλοι περιμένουν την κρίσιμη ψηφοφορία της 8ης Σεπτεμβρίου. Όμως, όπως παρατηρούν αναλυτές, χωρίς ένα «πολιτικό θαύμα», η Γαλλία οδεύει σε νέα περίοδο αποσταθεροποίησης, με συνέπειες που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια.