«Βιολάντα»: Έγγραφα – «φωτιά» με τις υπογραφές Αγοραστού στις άδειες του εργοστασίου

Ο πρώην περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός, ανανέωσε την άδεια για τις εγκαταστάσεις υγραερίου του εργοστασίου Βιολάντα, παρά την αντίθετη γνωμάτευση της αρμόδιας υπηρεσίας, όπως φαίνεται στην Διαύγεια.

Παρά τις επισημάνσεις ούτε κάποια διόρθωση έγινε ούτε και νέος έλεγχος. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό, οι αρμόδιοι γνώριζαν, όμως στη συνέχεια οι έλεγχοι δεν έγιναν.

Μετά τον υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου και ο Κώστας Αγοραστός καλείται να δώσει εξηγήσεις.

Ο αρμόδιος προϊστάμενος είχε διαπιστώσει τη μη συμβατότητα των υπόγειων δεξαμενών προπανίου στη Βιολάντα και ο Αγοραστός μετά από δύο μέρες έδωσε άδεια εγκατάστασης.

Τον Φεβρουάριο του 2020 ο τότε Περιφερειάρχης Θεσσαλίας και νυν υπόδικος για την τραγωδία των Τεμπών κ. Αγοραστός χορηγεί άδεια λειτουργίας στο εργοστάσιο ΒΙΟΛΑΝΤΑ με προθεσμία για τεχνική ανασυγκρότηση με την επανατοποθέτηση δεξαμενών υγραερίου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. 

Η προθεσμία είναι δύο χρόνια αλλά έκτοτε δεν υπάρχει καμία διαπιστωτική πράξη δημοσιευμένη στη «Διαύγεια» από την οποία να προκύπτει συμμόρφωση. Και το ερώτημα που τίθεται είναι αν συμμορφώθηκε η εταιρία και αν ναι, πως αυτό αποδεικνύεται.

Προκύπτει λοιπόν ξεκάθαρα ζήτημα με τις δεξαμενές υγραερίου καθώς η ΒΙΟΛΑΝΤΑ δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας, πράγμα που προφανώς γνώριζε η ιδιοκτησία και η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Και προσέξτε το τουλάχιστον περίεργο και μη κατανοητό:

Ενώ στις 17/02/2020 διαπιστώνεται από τον τότε περιφερειάρχη Θεσσαλίας η μη τήρηση της νομοθεσίας για την εγκατάσταση των δεξαμενών υγραερίου τέσσερις ημέρες πριν και συγκεκριμένα στις 13/02/2020 εκδίδεται η άδεια εγκατάστασης της ΒΙΟΛΑΝΤΑ για διάστημα πέντε ετών με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη λειτουργία της εταιρείας.

Και είναι ακόμη πιο περίεργο το γεγονός ότι υπάρχει η χρονολογική σειρά όταν οι διαπιστώσεις των ελεγκτών έχουν γίνει δύο μήνες πριν και συγκεκριμένα από τον Δεκέμβριο.

Χρήστος Μιχαλάκης

Ωστόσο, καίριο και καθοριστικό ρόλο στη διοικητική διαχείριση της υπόθεσης της Βιολάντα έπαιξε η Περιφέρεια Θεσσαλίας – Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων, την περίοδο που πολιτικός της επικεφαλής, ως αντιπεριφερειάρχης Τρικάλων ήταν ο Χρήστος Μιχαλάκης. Αυτό προκύπτει όχι από εκτιμήσεις, αλλά από επίσημο έγγραφο της ίδιας της Περιφέρειας, αναρτημένο στη «Διαύγεια» στις 17 Φεβρουαρίου 2020.

Ακόμα περισσότερα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν προκύπτουν από το έγγραφο που ανάρτησε στη Διαύγεια στις 17 Φεβρουαρίου 2020 η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων για το εργοστάσιο της Βιολάντα. 

Ο αρμόδιος προϊστάμενος διαπίστωσε «τη μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας όσον αφορά την τοποθέτηση των δεξαμενών δύο υπόγειων δεξαμενών 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 3 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας και την τοποθέτηση δύο υπέργειων δεξαμενών 5.000 λίτρων και 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις αποστάσεις που προβλέπεται στην Υ.Α Αριθμ.Δ3/14858/93 /ΦΕΚ 477 Β’)».

Εν ολίγοις διαπιστώθηκε ότι «κάτι δεν πήγαινε καλά» με τις δεξαμενές υγραερίου, σχεδόν έξι χρόνια πριν από την τραγωδία με τις πέντε νεκρές εργάτριες. Στο ίδιο έγγραφο, η αρμόδια διεύθυνση επισημαίνει ότι «προκειμένου να εξετάσουμε τη χορήγηση προσωρινής άδειας λειτουργίας για τεχνική ανασυγκρότηση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 του Ν.3982/2011 και ο φορέας της δραστηριότητας να συμμορφωθεί με την ισχύουσα νομοθεσία (για τις αποστάσεις των δεξαμενών από τα όρια ιδιοκτησίας) υπέβαλε στην Υπηρεσία μας με τη σχετική αίτηση τα απαιτούμενα δικαιολογητικά όπως περιγράφονται στο σχετικό έγγραφό μας».

Αδειοδότηση δύο μέρες μετά

Και ενώ η λογική, όπως και η στοιχειώδης ενσυναίσθηση για τις ζωές των εργαζόμενων, επιβάλλουν σε τέτοιες περιπτώσεις παύση εργασιών, ενδελεχή έρευνα και περεταίρω ελέγχους, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, δύο μέρες αργότερα εκδίδει νέο επίσημο έγγραφο με ισχύ μέχρι τις 19 Φεβρουαρίου 2022 και τίτλο «Χορήγηση άδειας λειτουργίας με προθεσμία για τεχνική ανασυγκρότηση (με την επαναποτοθέτηση δεξαμενών υγραερίου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία) της βιοτεχνίας παρασκευής μπισκότων, βουτημάτων διατηρούμενων ειδών ζαχαροπλαστικής και μπαρών δημητριακών της εταιρείας Βιολάντα ΑΕ που βρίσκεται στο 6ο χιλιόμετρο. Ε.Ο. Τρικάλων – Καρδίτσας του Δήμου Τρικκαίων της Π.Ε Τρικάλων».

Η «μη συμβατότητα» των δεξαμενών υγραερίου εξαφανίστηκε ως δια μαγείας και μένει να φανεί αν θα συμβεί το ίδιο με τις ευθύνες των εμπλεκόμενων.

Στο έγγραφο αυτό (ΑΔΑ 9ΚΑΗ7ΛΡ-ΓΝ7), η αρμόδια Διεύθυνση Ανάπτυξης διαπιστώνει ρητά “μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας”, λόγω της τοποθέτησης δεξαμενών υγραερίου σε αποστάσεις μικρότερες από τις προβλεπόμενες. 

Συγκεκριμένα, καταγράφεται ότι δύο υπόγειες δεξαμενές των 9.000 λίτρων βρίσκονταν σε απόσταση μικρότερη των 3 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας, ενώ δύο υπέργειες δεξαμενές 5.000 και 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων, κατά παράβαση της Υπουργικής Απόφασης Δ3/14858/93 (ΦΕΚ 477 Β’).

Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο η καταγραφή του προβλήματος, αλλά τι ακολούθησε. Παρά τη διαπιστωμένη ασυμβατότητα σε εγκαταστάσεις υγραερίου, εξοπλισμό υψηλού κινδύνου, η Περιφέρεια δεν προχώρησε σε παύση λειτουργίας, αλλά άνοιξε τη διαδικασία χορήγησης προσωρινής άδειας λειτουργίας με προθεσμία για “τεχνική ανασυγκρότηση”, βάσει του άρθρου 22 του Ν. 3982/2011. Η επιλογή αυτή φέρει την πολιτική κάλυψη της τότε ηγεσίας της Π.Ε. Τρικάλων.

Με άλλα λόγια, ενώ η ίδια η Διοίκηση αναγνώριζε ότι υπήρχε απόκλιση από τους κανόνες ασφαλείας, η λειτουργία του εργοστασίου συνεχίστηκε, με τη συμμόρφωση να μετατίθεται χρονικά. Έξι χρόνια αργότερα, μετά την τραγωδία με πέντε νεκρές εργάτριες, το γεγονός αυτό αποκτά άλλη βαρύτητα.

Το ερώτημα πλέον τίθεται αναπόφευκτα: όταν η Περιφέρεια διαπιστώνει κίνδυνο και, αντί να τον διακόψει, τον “παγώνει” με προθεσμίες, τι ακριβώς κάνει; Προλαμβάνει ή παρατείνει; Η απόφαση αυτή φέρει την υπογραφή της τότε πολιτικής ηγεσίας της Π.Ε. Τρικάλων. Και όταν αυτή η επιλογή φέρει υπογραφή, τι άλλο μπορεί να περιμένει κανείς από μια διοίκηση που αντιμετωπίζει την ασφάλεια ως ζήτημα χρόνου και όχι ως ζήτημα ζωής;

Δημήτρης Παπαστεργίου

Στο μεταξύ, μεγάλο ηθικό και πολιτικό ζήτημα για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον πρώην δήμαρχος Τρικάλων και νυν υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.

Πέντε μέρες μετά τη φονική έκρηξη στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ και το θάνατο πέντε εργαζόμενων γυναικών, αισθάνθηκε ίσως την ανάγκη για να «ξεκαθαρίσει» τη θέση του με μια δημόσια «απολογία».

Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε μεταξύ άλλων ότι όταν εργαζόταν ως Ηλεκτρολόγος Μηχανικός το 2007, είχε αναλάβει τις ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες της συγκεκριμένης επιχείρησης, στο στάδιο της πρώτης εγκατάστασης.

Οι οποίες εγκρίθηκαν όπως αναφέρει, από την Πυροσβεστική όσο και από το τότε Τμήμα Βιομηχανίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Έκτοτε, όπως είπε ανέλαβαν άλλοι μηχανικοί, καθώς ο ίδιος εκλέχθηκε δήμαρχος Τρικάλων. Και στην κατακλείδα του μάλιστα, λέει: «…γιατί πρέπει να δούμε τί πήγε λάθος για να μην επαναληφθεί». Μάλιστα.

Ο κ. υπουργός, είναι σαφής: όσο ήταν εκείνος, όλα πήγαν σύμφωνα με το γράμμα του νόμου και ήταν σωστά καμωμένα. Πρέπει λοιπόν να ψάξουν οι αρχές το «λάθος» που έγινε στην πορεία σύμφωνα με τον ίδιο και συνέβη το μοιραίο.

Όμως, δεν μας τα είπε όλα ο κ. Παπαστεργίου προφανώς: διότι ο ίδιος ως ηλεκτρολόγος μηχανικός, υπέγραψε και τέσσερα χρόνια αργότερα την μελέτη που υποβλήθηκε το 2011 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, επί Κώστα Αγοραστού, για να πάρει άδεια λειτουργίας η επίμαχη μονάδα. Και τα κρίσιμα ερωτήματα είναι τα εξής:

Ο νυν υπουργός Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και πρώην δήμαρχος Τρικκαίων υπέγραψε «απλώς μία μελέτη";

Ή υπέγραψε την μελέτη, στην οποία δεν υπάρχει πουθενά το υπόγειο της επιχείρησης, όπως φαίνεται στο τμήμα του τοπογραφικού σχεδίου που δημοσιεύουμε, το οποίο κατά πληροφορίες και από την ανάκριση παραμένει αυθαίρετο μέχρι σήμερα;

Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα, στο οποίο πρέπει να απαντήσουν άμεσα οι αρχές, είναι αν στην ηλεκτρολογική μελέτη, εκείνη δηλαδή στην οποία είναι καθ’ ύλην αρμόδιος ο τωρινός υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, προβλεπόταν η ύπαρξη μανομέτρων και ηλεκτροβανών για τη ρύθμιση της λειτουργίας του υγραερίου.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία που έχει στα χέρια της όλα τα στοιχεία οφείλει άμεσα να απαντήσει τί ακριβώς προβλέποταν σε εκείνη την μελέτη και αν η τυχόν έλλειψη μανομέτρων και ηλεκτροβανών αποκαταστάθηκε ποτέ. Ή με δεδομένους τους μη-ελέγχους που προβλέπει πλέον το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, παραμένουν στην ίδια κατάσταση ως σήμερα; Παίζοντας ενδεχομένως, καίριο ρόλο στην πρόκληση του δυστυχήματος.

Μηνυτήριες αναφορές

Σύμφωνα πάντως με τις εξελίξεις, η υπόθεση δεν μπορεί να κουκουλωθεί πλέον διότι ήδη κατατέθηκαν δύο μηνυτήριες αναφορές. Η πρώτη μηνυτήρια αναφορά στρέφεται κατά παντός υπευθύνου, ιδιώτη ή δημοσίου.

Υποβλήθηκε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου δια της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών Αθηνών, ενώπιον της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών Τρικάλων, από μία ομάδα νέων συνεργαζόμενων δικηγόρων που ασκεί τη δικηγορία στην Αθήνα.

Ένας εξ’ αυτών, ο νομικός Γιώργος Μπαλατσούκας, ο οποίος έλκει την καταγωγή του από τα Τρίκαλα, μίλησε στη ραδιοφωνική εκπομπή “Ανοιχτά Μικρόφωνα” που παράγεται από το Ραδιοθάλαμο Τρικάλων της ΕΡΤ Λάρισας, εξηγώντας την κίνηση της νομικής ομάδας και το σκεπτικό αυτής. Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Μπαλατσούκας, “η μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου, αποτελεί μία υποστηρικτική πράξη προς τη δικαιοσύνη για τον απλούστατο λόγο ότι δεν πρέπει να σταματήσει στις έρευνες, και μόνο, των άμεσα εμπλεκομένων της τραγωδίας…”.

Η κίνηση όπως διευκρίνισε, γίνεται γιατί “πρέπει να διερευνηθεί στο σύνολό του, αν οι Δημόσιες αρχές, όπως μεταξύ άλλων η Επιθεώρηση Εργασίας, η Περιφέρεια αλλά και τα αρμόδια Υπουργεία, εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους για πλήρη διεξαγωγή ολοκληρωμένων ελέγχων και επιβολή των προβλεπόμενων από το Νόμο και απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας…”.

Στην ίδια μηνυτήρια αναφορά, υποβλήθηκε, μεταξύ άλλων και αίτημα διερεύνησης τυχόν ποινικών ευθυνών του υπουργού Εργασίας και των αρμόδιων οργάνων του Υπουργείου, λόγω «της χρόνιας και συστηματικής υποστελέχωσης του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας και της συνακόλουθης αδυναμίας διενέργειας αποτελεσματικών προληπτικών ελέγχων στις επιχειρήσεις, κατ’ εξοχήν δε σε εκείνες οι οποίες, εκ της φύσεως της δραστηριότητάς τους, ενέχουν αυξημένο κίνδυνο επέλευσης σοβαρών ή θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων», όπως συγκεκριμένα αναφέρεται.

Ερωτηθείς σχετικά για τον σκοπό της ενέργειας της νομικής ομάδας, ο κ. Μπαλατσούκας ανέφερε πως “ο καθένας μας θα μπορούσε να βρεθεί στη θέση των αδικοχαμένων γυναικών… οι οικογένειές τους αξίζουν απαντήσεις και το τί πραγματικά συνέβη… η κοινωνία αξίζει να μάθει ποιος φέρει ευθύνη, έτσι ώστε να μην ξαναθρηνήσουμε αθώους στο βωμό εγκληματικών παραλείψεων όπως δείχνουν τα έως τώρα στοιχεία…”.

Η μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου, αφορά στη διερεύνηση της τέλεσης των ποινικών αδικημάτων της θανατηφόρου έκθεσης και της ανθρωποκτονίας εξ αμελείας, με την επιβαρυντική περίσταση του θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος και κάθε τυχόν άλλου ποινικού αδικήματος.

Σοβαρές παραλείψεις και αμέλεια

Πολλά είναι τα ερωτήματα για τις σοβαρές παραλείψεις που είχε το εργοστάσιο ΒΙΟΛΑΝΤΑ στο οποίο σημειώθηκε η έκρηξη με αποτέλεσμα να βρουν τραγικό θάνατο πέντε εργαζόμενες.

Κατ´ αρχήν, το υπόγειο της βιομηχανίας φέρεται να ήταν αδήλωτο, καθώς δεν υπήρχε στα πολεοδομικά σχέδια και επομένως ούτε στη μελέτη πυρασφάλειας.

Να θυμίσουμε ότι στο υπόγειο, συγκεντρώθηκε η ποσότητα αερίου που έχει διαρρεύσει πιθανότατα από το καλοκαίρι και με μια σπίθα από το μοτέρ νερού προκλήθηκε η έκρηξη.

Η διαρροή του επικίνδυνου αερίου, προήλθε από τις σωληνώσεις στο υπέδαφος που είχαν υποστεί ρωγμές. Η αιτία αυτών των ρωγμών, φαίνεται να εντοπίζεται στις εργασίες ασφαλτόστρωσης που πραγματοποιήθηκαν στο δρόμο πάνω από σωληνώσεις προπανίου το καλοκαίρι, καθώς τα βαρέα οχήματα προκάλεσαν, λόγω βάρους τη διάτρηση των σωληνώσεων κάτω από το υπέδαφος.

Υπενθυμίζεται ότι το προπάνιο μεταφερόταν από τις δεξαμενές με σωλήνες που περνούσαν κάτω από τον δρόμο και έμπαιναν μέσα σε μπετά. Το προπάνιο, που άρχισε να διαφεύγει από τη διαρροή που περιγράφηκε, συσσωρεύτηκε στο υπόγειο του εργοστασίου περίπου 25 μέτρα μακριά. Η τραγωδία ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην ατυχία του συμβάντος.

Σύμφωνα με το πόρισμα, το υπόγειο των 400 τ.μ. και οι δύο εξωτερικές δεξαμενές προπανίου, συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων, δεν περιλαμβάνονταν στη μελέτη πυρασφάλειας του εργοστασίου, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπήρχαν τα απαιτούμενα συστήματα ανίχνευσης αερίων στο σημείο της διαρροής.

Επίσης, ένα χρόνο πριν, είχε γίνει έλεγχος στην εταιρεία από αρμόδια κλιμάκια που κατέληξαν σε συγκεκριμένες παρατηρήσεις. Ενδεικτικά είναι όσα ανέφερε ο πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Τρικάλων: «έγιναν παρατηρήσεις σε σχέση με θερμική καταπόνηση με τις διεξόδους διαφυγής και με το αν λειτουργεί σύστημα που μπορεί να ανιχνεύσει πιθανή διαρροή υγραερίων που δουλεύουν οι φούρνοι. Εμείς πόρισμα δεν έχουμε στα χέρια μας, το έχουμε ζητήσει και θέλουμε να δούμε και αν έγινε επανέλεγχος».

Παρά τις καταγγελίες από εργαζόμενους για οσμή προπανίου που είχαν γίνει από το προηγούμενο καλοκαίρι, η διοίκηση φαίνεται πως δεν αντέδρασε έγκαιρα για να αποτρέψει το δυστύχημα. «Ήταν μία μυρωδιά. Ρωτήσαμε εκεί.

Μας καθησύχαζαν. Μας λέγανε ότι κάτι έριξαν στον βόθρο για να τρώει τα λίπη; Κάτι τέτοιο μας είπαν. Αν ήξεραν το εύρος της καταστροφής, ότι υπήρχε κίνδυνος για τις ζωές μας, δεν πιστεύω ότι θα το αφήνανε», ανέφερε εργαζόμενη του εργοστασίου. Οκτώ εργαζόμενοι κατέθεσαν για οσμή, ενώ φέρεται να το επιβεβαίωσε και ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου, ο οποίος παραδέχτηκε ότι είχε ενημερωθεί για την οσμή αερίου, στην κατάθεσή τους.

Τους εργαζομένους για την οσμή φέρεται να επιβεβαίωσε και ο υπεύθυνος βάρδιας που είχε επίσης συλληφθεί. Από την άλλη πλευρά, ο τεχνικός ασφαλείας φέρεται να υποστηρίζει ότι ήταν εξωτερικός συνεργάτης και είχε συμβουλευτικό ρόλο, σημειώνοντας ότι δεν είχε εντοπίσει τη διάτρηση. «Δεν μου είπε κανείς για μυρωδιά», φέρεται να είπε στη ΔΑΕΕ. 

Μετά τα όσα διαπιστώθηκαν για την απουσία μελέτης και πολεοδομικών σχεδίων σε μεγάλα τμήματα του εργοστασίου, ο Εισαγγελέας παρήγγειλε την επέκταση της προκαταρκτικής έρευνας για να διερευνηθούν πολεοδομικές άδειες και άδειες λειτουργίας.

Η αδελφή ενός από τα θύματα της τραγωδίας στη μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα», μίλησε σε τηλεοπτική εκπομπή και τόνισε ότι «στο νοσοκομείο Τρικάλων, έχουν πάει αρκετά περιστατικά εργατικών ατυχημάτων, με σπασμένα ή κομμένα δάχτυλα και χτυπημένα χέρια, αλλά δεν τα δήλωναν». Παράλληλα ανέφερε ότι καιρό τώρα οι εργαζόμενοι μύριζαν υγραέριο στους χώρους του εργοστασίου και δεν είχε γίνει κανένα βήμα για να επιδιορθωθεί οποιαδήποτε ζημιά.

«Η αδελφή μου πήγε στο εργοστάσιο για να δουλέψει, αλλά την έκαψαν. Όλες οι κοπέλες που δούλευαν εκεί, συμπεριλαμβανομένου της μητέρας μου η οποία ήταν προϊστάμενη πρωινής βάρδιας στο εργοστάσιο, έλεγαν ότι τους μύριζε υγραέριο στις τουαλέτες και στα σιφώνια, σε σημείο που δεν μπορούσαν να πάνε χωρίς να κλείσουν τις μύτες τους. Η μητέρα μου, η οποία δούλευε 30 χρόνια εκεί, συνεχώς έλεγε ότι κάτι μυρίζει και όλοι της έλεγαν ότι της φαινόταν και την ειρωνευόντουσαν.

Υπήρχαν και άλλες γυναίκες που έλεγαν ότι μύριζε, αλλά δεν θα πάνε να καταθέσουν γιατί φοβούνται. Το έλεγαν στον υπεύθυνο, το ήξερε και το αφεντικό και έλεγε στους εργαζομένους να διορθώσουν ό,τι μπορούσαν». Μιλώντας για τις συνθήκες εργασίας, η αδερφή του θύματος, δήλωσε ότι αυτές δεν ήταν κατάλληλες, καθώς πολλές φορές έχουν γίνει εργατικά ατυχήματα στο παρελθόν και οι αρμόδιοι δεν τα δήλωναν.

«Στο νοσοκομείο Τρικάλων, έχουν πάει αρκετά περιστατικά εργατικών ατυχημάτων, με σπασμένα ή κομμένα δάχτυλα και χτυπημένα χέρια. Δεν τα δήλωναν, όμως, ως εργατικά ατυχήματα γιατί δεν ήθελαν να επιβαρύνουν την εργασία.

Σε μια κοπέλα που πέθανε μαζί με την αδερφή μου, στην Αγάπη Μπουνόβα, ένα μηχάνημα της είχε κλείσει το χέρι και της άφησε ένα αποτύπωμα ζιγκ-ζαγκ λες και το είχε κάνει τατουάζ. Μου έλεγε “δες πώς είναι το χέρι μου”». Καταλήγοντας, η αδελφή του θύματος ζήτησε δικαίωση: 

«Εμείς θέλουμε να δικαιωθεί η μνήμη της αδερφής μου, η οποία άφησε ορφανό ένα παιδί. Ο ανιψιός μου, μου λέει “η μαμά μου έφυγε”. Τι θα κάνει ένα παιδί χωρίς την μητέρα του; Αυτή δούλευε βράδυ για να μπορεί να είναι τις υπόλοιπες ώρες με το παιδί της και να περνάει χρόνο με τον γιο της. Και αυτή κάηκε».

Αστικές ευθύνες

Καθοριστικό ρόλο παίζει η πραγματογνωμοσύνη της Πυροσβεστικής, η οποία καλείται να φωτίσει τα ακριβή αίτια της έκρηξης. Ήδη, μαρτυρίες εργαζομένων αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αστικής ευθύνης για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές, εφόσον αποδειχθεί ότι υπήρξαν ελλείψεις σε μέτρα πρόληψης ή συντήρησης.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, μέρος του οικονομικού κόστους ενδέχεται να καλυφθεί από το συνασφαλιστικό σχήμα της εταιρείας, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, υπερβαίνει τα 40 εκατ. ευρώ. 

Το ασφαλιστικό πρόγραμμα της Βιολάντα, όπως λένε οι ίδιες πληροφορίες, φέρεται να μοιράζεται μεταξύ της Generali, της Εθνικής Ασφαλιστικής, της Ευρώπης Ασφαλιστικής και της Ιντερσαλόνικα.

Ωστόσο, όπως δείχνουν αντίστοιχες περιπτώσεις στην ελληνική και διεθνή αγορά, οι διαδικασίες αποζημίωσης είναι συνήθως χρονοβόρες, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μια πλήρης ασφαλιστική κάλυψη δεν εξαλείφει άμεσα τις επιπτώσεις. 

Στην παρούσα υπόθεση, το ανθρώπινο κόστος λειτουργεί ως καταλύτης για την επίσπευση των διαδικασιών, αλλά και ως αυστηρό κριτήριο για την αξιολόγηση των ευθυνών. 

Το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο η διοίκηση και κατ’ επέκταση ο ιδιοκτήτης είχε διασφαλίσει στην πράξη και όχι μόνο στα χαρτιά την πλήρη εφαρμογή των κανόνων ασφάλειας.

Εάν αποδειχθεί ότι οι υποχρεώσεις αυτές τηρούνταν απαρέγκλιτα, οι συνέπειες ενδέχεται να είναι διαχειρίσιμες. Αν όμως διαπιστωθούν παραλείψεις, το πλήγμα στη φήμη της εταιρείας δύσκολα θα περιοριστεί.