Ιράν: Μπλακ άουτ σε διαδίκτυο και τηλεπικοινωνίες – Στους δρόμους οι διαδηλωτές

Με αμείωτη ένταση συνεχίζονται για 12η μέρα οι ταραχές στο Ιράν, καθώς μαζικές αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις διεξάγονται σε όλες τις πόλεις της χώρας, με την κατάσταση να δείχνει εκτός ελέγχου.

Στο Γκοργκάν, στα βόρεια της χώρας, διαδηλωτές εισέβαλαν στην έδρα του κυβερνήτη και έβαλαν φωτιά στο κτίριο. Βίντεο από τον εμπρησμό του κτιρίου κάνει τον γύρο του Διαδικτύου, με τις φλόγες να έχουν τυλίξει τις κυβερνητικές εγκαταστάσεις.

Οι αρχές κάνουν εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων αλλά και πραγματικών πυρών, επιχειρώντας να διαλύσουν τα πλήθη, την ώρα που η εξόριστη αντιπολίτευση απευθύνει καλέσματα για νέες κινητοποιήσεις και γενικευμένες απεργίες.

Η κυβέρνηση υπό τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση από ένα νέο κύμα κοινωνικής αναταραχής, που πυροδοτείται από τις σοβαρές οικονομικές στερήσεις και τον πληθωρισμό, ο οποίος εκτοξεύθηκε μετά τον σύντομο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, όταν ισραηλινές και αμερικανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές, με κύριο στόχο τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.

Αντιδρώντας στις συνεχείς διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου με το κλείσιμο του παζαριού της Τεχεράνης, οι ιρανικές αρχές ενίσχυσαν την καταστολή, χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και πυρά για να διαλύσουν τους διαδηλωτές.

Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι κινητοποιήσεις είναι αποτέλεσμα της καταρρακωμένης οικονομίας, καθώς η αξία του ριάλ κατέρρευσε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Καθημερινά πραγματοποιούνται μαζικές συγκεντρώσεις σε πολλές πόλεις, με την κυβέρνηση να βρίσκεται αντιμέτωπη όχι μόνο με τις συνέπειες των πολυετών κυρώσεων, αλλά και με την πρόσφατη πολεμική ένταση με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιούνιο. Επισήμως, οι διαδηλωτές χαρακτηρίζονται «ταραχοποιοί», ενώ ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας προειδοποίησε ότι δεν θα υπάρξει «καμία επιείκεια» για όσους συλλαμβάνονται.

Στους δρόμους της Τεχεράνης βρέθηκαν εκατοντάδες διαδηλωτές, ενώ στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, σημειώθηκε σοβαρό επεισόδιο όταν διαδηλωτής έπεσε με το αυτοκίνητό του πάνω σε μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, προκαλώντας χάος και πανικό.

Σύμφωνα με το Fars, έμποροι διαδήλωναν στο Λορντεγκάν, μια πόλη που βρίσκεται 455 χιλιόμετρα νοτίως της Τεχεράνης, όταν «ταραξίες άρχισαν να πετούν πέτρες στις δυνάμεις επιβολής της τάξης».

«Μεταξύ αυτών, άτομα που είχαν την κατοχή τους στρατιωτικά όπλα και όπλα για κυνήγι άνοιξαν ξαφνικά πυρ εναντίον της αστυνομίας», πρόσθεσε το Fars χωρίς να διευκρινίσει εάν οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν ήταν αστυνομικοί ή διαδηλωτές.

Χωρίς ίντερνετ η χώρα

Το Ιράν, αντιμετωπίζει «αυτήν τη στιγμή μια διακοπή του διαδικτύου σε εθνική κλίμακα», έγινε σήμερα γνωστό από τη μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks, βασιζόμενη σε «δεδομένα σε πραγματικό χρόνο».

«Αυτό το περιστατικό ακολουθεί μια σειρά μέτρων ψηφιακής λογοκρισίας ολοένα και πιο αυστηρών, που στοχεύουν τις διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα και εμποδίζουν το δικαίωμα του κοινού να επικοινωνήσει σε μια κρίσιμη στιγμή», γράφει το Netblocks στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X.

Διαδηλωτές έχουν βγει στους δρόμους σε πόλεις σε όλο το Ιράν από τα τέλη Δεκεμβρίου, εν μέσω οργής για το ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής και την υποτίμηση του τοπικού νομίσματος.

Τουλάχιστον 21 άτομα, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας, έχουν σκοτωθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων, σύμφωνα με στοιχεία του πρακτορείου ειδήσεων AFP, που επικαλείται τοπικά μέσα ενημέρωσης και επίσημες δηλώσεις.

Οι ιρανικές αρχές έχουν στείλει αντικρουόμενα μηνύματα ως απάντηση στις αναταραχές, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζέσκιάν να καλεί σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» κατά τη διαχείριση των διαδηλώσεων.

«Κάθε βίαιη ή καταναγκαστική συμπεριφορά πρέπει να αποφευχθεί», δήλωσε σε ένα δελτίο Τύπου που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπό του, απευθύνοντας έκκληση να επιδειχθεί «η μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση», να υπάρξει «διάλογος» και οι αρχές «να ακούσουν τις διεκδικήσεις του

Ωστόσο, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε ότι οι ταραξίες πρέπει να «τεθούν στη θέση τους». Ο ανώτατος δικαστής της χώρας κατηγόρησε επίσης τους διαδηλωτές ότι «ενεργούν σε συνεννόηση» με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσένι-Ετζέι δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει επιείκεια για όσους «δημιουργούν ανασφάλεια».

«Αν κάποιος βγει στους δρόμους για να προκαλέσει ταραχές ή να δημιουργήσει ανασφάλεια, ή αν τους υποστηρίζει, τότε δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για αυτούς», είπε. «Το θέμα έχει γίνει πολύ σαφές και διαφανές. Τώρα ενεργούν σε συνεννόηση με τους εχθρούς της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».

Ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε αυτή την εβδομάδα την ανάγκη να αποφευχθούν περαιτέρω θύματα που σχετίζονται με τις διαμαρτυρίες, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός του στους δημοσιογράφους.

«Καλεί επίσης τις αρχές να υπερασπιστούν το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, της συνάθροισης και της ειρηνικής διαμαρτυρίας», δήλωσε ο Στεφάν Ντουζάρικ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τη Δευτέρα.

«Όλοι οι πολίτες πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διαμαρτύρονται ειρηνικά και να εκφράζουν τα παράπονά τους».

Τουλάχιστον 45 θάνατοι, πολλές συλλήψεις

Αφότου ξεκίνησε το κίνημα διαμαρτυρίας, τουλάχιστον45 διαδηλωτές «έχουν σκοτωθεί από πυρά ή άλλες μορφές βίας που ασκήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας σε οκτώ επαρχίες», ανέφερε την Τρίτη η μη κυβερνητική οργάνωση Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν (Iran Human Rights -IHR).

Σύμφωνα με τη ΜΚΟ που εδρεύει στη Νορβηγία, τουλάχιστον 2.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.

Τα ιρανικά ΜΜΕ, που αναπαράγουν επίσημες ανακοινώσεις, μιλούν για 25 νεκρούς, μεταξύ των οποίων μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, αφότου ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις.

Μια πρόκληση για τον Χαμενεΐ

Το κίνημα αμφισβήτησης, που είχε αρχικά σχέση με την αύξηση του κόστους ζωής, είναι το πιο σημαντικό έπειτα από εκείνο που ξέσπασε στα τέλη του 2022 με τον θάνατο υπό αστυνομική κράτηση της Μαχσά Αμινί, που είχε συλληφθεί επειδή δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της.

Χωρίς να συγκρίνεται μέχρι τώρα με την κινητοποίηση “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία” του 2022-2023, αποτελεί μια σημαντική πρόκληση για τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη Αλι Χαμενεΐ ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1989, την ώρα που η χώρα έχει αποδυναμωθεί από τον πόλεμο με το Ισραήλ, τον Ιούνιο, και την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ σε σχέση με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Καλεί σε νέες διαδηλώσεις ο Ρεζά Παχλαβί

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του Σάχη που εκδιώχθηκε με την Ιρανική Επανάσταση του 1979 και ηγετική μορφή της εξόριστης αντιπολίτευσης, δήλωσε ότι η συμμετοχή στις διαδηλώσεις της Τετάρτης ήταν «πρωτοφανής» σε αυτή τη νέα φάση των κινητοποιήσεων.

Μάλιστα, κάλεσε σε νέες διαδηλώσεις την Πέμπτη το βράδυ και υποστήριξε σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το καθεστώς είναι «βαθιά τρομοκρατημένο» και προσπαθεί να κόψει ξανά το διαδίκτυο για να εμποδίσει τις διαμαρτυρίες.

Τα κόμματα της κουρδικής αντιπολίτευσης, με έδρα το Ιράκ, περιλαμβανομένου του κόμματος Κομάλα, το οποίο είναι παράνομο στο Ιράν, κάλεσαν σε γενική απεργία στις 8 Ιανουαρίου σε περιοχές με κουρδικό πληθυσμό στο δυτικό Ιράν, όπου οι διαμαρτυρίες ήταν ιδιαίτερα έντονες.

Απειλές Τραμπ κατά της Τεχεράνης

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει ενημερώσει την ιρανική κυβέρνηση πως, «αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους», τότε «θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά».

«Τους έχω ενημερώσει ότι αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους, κάτι που έχουν την τάση να κάνουν κατά τη διάρκεια των ταραχών τους, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ σε συνέντευξη που έδωσε στον συντηρητικό ραδιοφωνικό παρουσιαστή Χιου Χιούιτ.

«Παρακολουθούμε την κατάσταση πολύ προσεκτικά. Το ξέρουν και τους έχει ειπωθεί με πολύ έντονο τρόπο, ακόμα πιο έντονα απ’ ό,τι σας λέω τώρα, ότι αν το κάνουν αυτό, θα πληρώσουν ακριβά» είπε και, όταν ρωτήθηκε ποιο είναι το μήνυμά του προς τον λαό του Ιράν, απάντησε: «Πρέπει να πιστεύετε σθεναρά στην ελευθερία».

Αυτή ήταν η πιο πρόσφατη απειλή του προέδρου των ΗΠΑ για επέμβαση, έπειτα από παρόμοιες δηλώσεις που έκανε την Κυριακή. «Παρακολουθούμε την κατάσταση πολύ προσεκτικά. Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, νομίζω ότι θα δεχτούν πολύ σκληρό χτύπημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες» είχε πει προ ολίγων ημερών.